Renk Teorisi ve Fotoğraf – 1

renk_teorisiAslında renk teorisi oldukça uzun ve detaylı bir konu. Çoğumuzun temelleri konusunda teknik bilgisi olmasa da resim, grafik, giyim ve moda gibi şeyler sebebiyle farkında olmadan renk teorisine aşinayız. Ben çok kısaca bir giriş yapıp örneklerle devam edeceğim.

Renkler konusunda en çok kafa yormuş ve bazı temellerini açıklamış kişi fizik derslerinden çok aşina olduğumuz birisi olan Sir Isaac Newton’dur. Newton, karanlık odada küçük bir delikten gelen güneş ışığını bir prizmadan geçirerek bir renk tayfı oluşturmuş, gökkuşaklarının nasıl oluştuğunu açıklamış ve ayrıca ışığın hareket ettiğini, sonlu bir hızı olduğunu da söylemiştir.

Daha sonra, siyasetten sanata bir çok alana bulaşmış bir insan olan, Goethe de renkler konusunda (Newton’a bazı yönlerden alternatif) kendi kuramını ileri sürmüştür. Buraları geçiyorum, merak eden olursa nette yüklü miktarda kaynak var.

Ancak gelen bir soru üzerine şu paragrafı ekledim: Günümüzde kullanılan farklı renk temaları olduğunu belirteyim. Örneğin fotoğraf makinelerimiz, bilgisayarlarımız gibi araçlarda kullanılan RGB (Red, Green, Blue) renk teması, matbaacılık sistemlerinde kullanılan CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, Key) renk teması ve son olarak, benim aşağıda anlattığım renk teorisinin temelini oluşturan RYB (Red, Yellow, Blue) renk teması. RYB, resim sanatında kullanılmış bir tema olup fotoğraftaki renkleri de bu açıdan değerlendirdiğim için bu tema üzerinde konuştum. Aşağıdaki renk tekeri de “RYB Renk Tekeri”dir. Farkı ne derseniz RYB renk tekerinde kırmızının karşısındaki renk (zıt renk veya tamamlayıcı rengi) yeşilken, RGB renk temasında kırmızının karşısında mavi renk yer almaktadır.

Tekrar renklere dönersek, RYB renk temasında kırmızı, sarı ve mavi olmak üzere üç ana renk var ve bu renklerin belirli oranlarda karıştırılması ile diğer tüm renkler elde edilebiliyor. Çalışması kolay olması açısında renklerin sayısını çok fazla arttırmadan renkleri birincil, ikincil ve üçüncül olarak kategorize edelim. Aşağıdaki grafikte bunları görebilirsiniz.

renk_tekeri

Dikkat ederseniz yanyana iki rengin karışımından üçüncü renk elde edilmiş, son grafikte de yine yanyana iki renk karışımı ile de ara tonlar elde edilmiştir. Evet buraya kadar renklere hızlı giriş yaptık. Bundan sonrasında da bu yazının başlığına “1” rakamını eklememdeki sebebe geliyoruz.

Renklerin kullanımında iki ayrı kavramdan bahsedeceğim. Bunlar; renk uyumları (color harmonies) ve  sıcak/soğuk renkler (warm and cool colors) kavramlarından oluşuyor. Bu yazıda renk uyumlarından örneklere yer verdim, diğerini de boş vaktim ve motivasyonumun üst üste geldiği bir zamanda (gelecekten not: bu hiç olmadı) toparlayacağım.

 

RENK UYUMLARI

renk_tekeri_uyum

RYB Renk Tekeri (color wheel)

Renklerin uyumları, aslında renklerin renk tekeri üzerindeki zıtlığına veya yakınlığına dayanır. Gündelik hayatta farkında olmadan yaptığımız renk seçimlerinde (giyim, mobilya, aksesuar) bu zıtlıklar ve yakınlıklar gözetilir. Daha da geniş bakarsak bir çok logo, afiş, web sitesinde bu düzenlemeleri görebiliriz.

Renk uyumlarının da kendi içinde de farklı çeşitlemeleri vardır. Bunlar çok fazla kombinasyonlar halinde kullanılabilir.

Ancak ben şimdilik; tek renk temaları, zıt renk temaları, yakın renk temaları şeklinde özetleyip renk tekeri üzerinden göstereceğim. Aşağıda paylaşacağım örneklerin tamamı meşhur fotoğrafçı Steve McCurry’e ait. Kendisi renk işinde o kadar başarılı ki renk teorisi başka fotoğraflarla bu kadar iyi anlatılamazdı eminim.

 

Tek Renk Teması 

Aşağıda ki fotoğraf gördüğünüz üzere tamamen maviden (ufak tefek lekeler dışında) oluşuyor. Fotoğrafdaki detayların karmaşasına rağmen daha sade, minimalist bir tarafı var.

tek_renk_tema_foto

Steve McCurry

 

Zıt Renk Teması

Renk tekeri üzerinde görüldüğü gibi tam olarak karşı karşıya gelen renkler dikkat çekici ölçüde uyumlu görünüyorlar. Zıt olmakla beraber tamamlayıcılar ve kontrastları da etkileyici. Şimdi amatör fotoğrafçıların neden yanlarında kırmızı şemsiyeyle dolaştığını anlamışsınızdır değil mi :)  Tabi burada Steve usta iyi iş çıkarmış.

zit_renk_foto

Steve McCurry

Zıt renk temasına ikinci bir örnek de güzel bir portre. Burada da turuncu ve mavi renklerin zıtlığından (tamamlayıcılığından) yararlanılmış.

Kashir_zit

 

Yakın Renk Temaları

Bu fotoğraftaki renklerin, renk tekeri üzerinde görüldüğü gibi birbirine komşu renklerden oluştuğu görülmekte. Yine tek renk temasındaki gibi sade ve minimalist bir havası var değil mi?

yakin_renk

Steve McCurry

Gelelim “çeken güzel çekmiş de bunlar gerçek hayatta ne işimize yarayacak örtmenim” konusuna. Bence McCurry de fotoğraf çekerken mutlaka “delikanlı az şöyle şu yeşil duvarın önüne geçsene” ya da “abicim arkadan bi çekilir misin bak ablamın fotoğrafını çekiyorum, abla sen de o boynundaki kırmızı fuları az şöyle başına ört” demiştir mutlaka diye düşünüyorum.

Siz de çekerken bunlara dikkat edebilir veya bulduğunuz güzel bir fon önünde pusuya yatarak zıt renkli bişilerin geçmesini bekleyebilirsiniz. Çektiğiniz fotoğrafları seçerken renk uyumlarına dikkat edebilirsiniz. Siz diyorum ama ben de yapsam iyi olacak tabi. Neyse renk teorisi 101 dersi bitti, darısı 102’ye. Eklemek istediğiniz veya burası olmamış dediğiniz birşey olursa yorum bölümünü kullanabilirsiniz.

 

Kaynaklar:

http://stevemccurry.com/

http://www.tigercolor.com/color-lab/color-theory/color-theory-intro.htm

http://www.colormatters.com/color-and-design/basic-color-theory

https://cs.nyu.edu/courses/fall02/V22.0380-001/color_theory.htm

http://www.color-wheel-pro.com/color-theory-basics.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Color_theory

Comments

  1. By tuba

    Cevapla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir